زمان لازم برای مطالعه صفحه 11 دقیقه
خلاصه این مطلب
- حفظ استقلال و عزتنفس سالمند و توجه به نیازهای عاطفی و اجتماعی او اولویت دارد؛ نباید او را بهطور کامل از انجام تصمیمها و فعالیتهای روزمره کنار گذاشت.
- مدیریت دارویی منظم، داشتن فعالیت بدنی مناسب و تغذیهی سالم، از بروز عوارض جسمی و خطرات شایع جلوگیری میکند.
- نصب تجهیزات ایمنی، نور کافی و حذف موانع باعث کاهش زمینخوردن و حوادث میشود و معاینات دورهای به تشخیص زودهنگام بیماریها کمک میکند.
- توجه به سلامت روان، پیشگیری و تشخیص افسردگی، و تقویت تعاملات اجتماعی نقشی اساسی در کیفیت زندگی سالمند دارد.
- تقسیم وظایف مراقبت بین اعضای خانواده یا استفاده از خدمات پرستاری و داشتن برنامهی جایگزین، خستگی مراقبان را کاهش میدهد و موجب مراقبتی پایدارتر میشود.
سالمندی بخشی طبیعی از چرخهی زندگی است، اما همراه با تغییراتی در بدن و ذهن همراه میشود که توجه و مراقبت بیشتری را میطلبد. با این حال، بسیاری از خانوادهها و پرستاران به دلیل کمبود اطلاعات یا عجله در تصمیمگیری، اشتباهاتی مرتکب میشوند که سلامت جسمی و روانی سالمند را به خطر میاندازد. این اشتباهات گاهی از روی ناآگاهی رخ میدهند؛ پس باید با آرامش و دقت، نیازهای فرد سالمند را شناخت و برای رفع آنها برنامهریزی کرد. در این مطلب، ۱۰ خطای رایج در مراقبت از سالمندان را بررسی میکنیم و راهکارهایی برای پیشگیری از بروز آنها ارائه میدهیم.
۱. نادیده گرفتن استقلال و عزت نفس سالمند
یکی از اشتباهات شایع این است که فرد سالمند را به طور ناخودآگاه در نقش یک کودک میبینیم و همهی کارها را برایش انجام میدهیم. این رویکرد، هرچند از روی مهر و دلسوزی است، اما باعث میشود احساس استقلال و عزتنفس او کاهش یابد. سالمندانی که فرصت تصمیمگیری و مدیریت امور شخصی خود را از دست میدهند، اعتمادبهنفسشان تضعیف میشود و ممکن است دچار افسردگی شوند. به عنوان مثال، مادری که سالها مسئولیت خانواده را برعهده داشته است، با یک برنامهریزی مناسب میتواند همچنان در تصمیمگیریهای خانه و مدیریت امور کوچک مانند آبیاری گلها مشارکت کند.
برای جلوگیری از این اشتباه، باید به سالمند اجازه داد تا در حد توان خود کارها را انجام دهد. میتوانید کارها را به مرحلههای کوچک تقسیم کنید و از او بخواهید که در هر مرحله دخیل باشد. تشویق به مشارکت، حتی در امور سادهای مانند انتخاب لباس یا برنامهی غذایی، به تقویت حس ارزشمندی کمک میکند. وقتی استقلال سالمند حفظ شود، انگیزهی او برای تحرک و تعامل با اطرافیان بیشتر میشود.
۲. بیتوجهی به نیازهای روانی و عاطفی
بسیاری از خانوادهها تمرکز اصلی خود را بر تأمین نیازهای جسمی سالمند میگذارند و گمان میکنند که فراهم کردن دارو، غذا و محیط مناسب کافی است. اما انسان موجودی اجتماعی است و در هر سنی به ارتباط، محبت و توجه نیاز دارد. سالمندی که با دوستان یا اعضای خانواده صحبت نمیکند، به هنر و موسیقی دسترسی ندارد و ساعات طولانی تنها مینشیند، ممکن است دچار احساس تنهایی و کاهش میل زندگی شود. شواهد نشان میدهند که حمایت عاطفی میتواند سیستم ایمنی را تقویت و روند پیری را کند کند.
برنامهای برای گفتوگوهای روزانه و فعالیتهای سرگرمکننده تهیه کنید. زمانهایی را برای شنیدن خاطرات و تجربیات سالمند اختصاص دهید و به او اجازه دهید احساساتش را بیان کند. دعوت کردن از دوستان یا خانواده برای ملاقات و برگزاری جشنهای کوچک میتواند تاثیر بسزایی در روحیهی او داشته باشد.
بسیاری از خانوادهها و پرستاران به دلیل کمبود اطلاعات یا عجله در تصمیمگیری، اشتباهاتی مرتکب میشوند که سلامت جسمی و روانی سالمند را به خطر میاندازد.
۳. مدیریت غلط داروها
یکی دیگر از خطاهای رایج، بینظمی در مصرف داروها یا مصرف همزمان داروهایی است که با هم تداخل دارند. در بسیاری از موارد، سالمندان چند دارو برای بیماریهای مختلف استفاده میکنند و ممکن است زمان و مقدار مصرف را فراموش کنند. همچنین، بدون مشورت با پزشک، داروی جدیدی را امتحان میکنند یا دوز مصرفی را خودسرانه تغییر میدهند که میتواند عواقب جدی به همراه داشته باشد.
ابتدا باید یک فهرست کامل از داروهای مصرفی سالمند تهیه کنید؛ این فهرست شامل نام دارو، دوز مصرفی، زمان مصرف و عوارض جانبی است. استفاده از جعبههای دارویی هفتگی که هر روز را جدا میکند، میتواند این مشکل را حل کند. همچنین، بهتر است یک دفترچه کوچک کنار تخت سالمند قرار دهید تا در آن، زمان مصرف ثبت شود و اعضای خانواده یا پرستار بتوانند آن را کنترل کنند. مراجعهی منظم به پزشک و بررسی داروها نیز ضروری است.
۴. انجام ندادن فعالیت بدنی
خیلیها فکر میکنند که سالمندان باید بیشتر استراحت کنند و کمتر حرکت کنند. اما عدم فعالیت بدنی باعث کاهش قدرت عضلانی، اختلال در تعادل و افزایش خطر زمینخوردن میشود. بدن انسان، حتی در سنین بالا، از تحرک مناسب و منظم سود میبرد. به طور مثال، سالمندی که روزانه چند دقیقه نرمش کششی انجام میدهد یا قدم میزند، نسبت به فردی که مدت طولانی مینشیند، در حفظ تعادل و پیشگیری از زمینخوردن موفقتر است.
قبل از انجام هر نوع تمرین، باید با پزشک مشورت کرد تا نوع فعالیت مناسب انتخاب شود. سپس، برنامهای متعادل شامل تمرینهای کششی، تقویت عضلات و حرکات تعادلی طراحی کنید. ورزشهای سبکی مثل پیادهروی، شنا یا یوگای مخصوص سالمندان، هم برای سلامت قلب و عروق مفید هستند و هم به روحیهی سالمند کمک میکنند. حتی انجام کارهای روزمرهی خانه، اگر با احتیاط و نظارت انجام شود، نوعی فعالیت بدنی است.
۵. نادیده گرفتن تغذیهی سالم
با افزایش سن، نیازهای تغذیهای تغییر میکند. اشتباه بزرگ برخی خانوادهها این است که غذای سالمند با سایر اعضا یکسان است یا رژیم غذایی کمتنوعی دارد. مصرف زیاد نمک، چربیهای اشباع یا قند میتواند مشکلات قلبی، فشار خون و دیابت را تشدید کند. از طرف دیگر، کمبود ویتامینها و مواد معدنی به ضعف بدن، پوکی استخوان و کاهش انرژی میانجامد.
رژیم غذایی سالمند باید متناسب با شرایط پزشکی و نیازهای فردی تنظیم شود. غلات سبوسدار، سبزیجات، میوههای تازه، پروتئینهای کمچرب و لبنیات مناسب پایهی یک برنامهی غذایی سالم را تشکیل میدهند. مصرف آب کافی نیز برای جلوگیری از کمآبی و یبوست مهم است. بهتر است با متخصص تغذیه مشورت کنید و زمانبندی وعدهها را منظم کنید تا سالمند دچار کاهش یا افزایش وزن ناخواسته نشود.
۶. بیتوجهی به محیط زندگی
مهمترین دلیل بسیاری از صدمات در سالمندان، زمینخوردن یا حوادث است. متأسفانه، بسیاری از خانهها به گونهای طراحی نشدهاند که برای حرکت سالمندان امن باشند. به عنوان مثال، فرشهای لیز، پلههای بدون نرده، نبودن نور کافی در شب، یا سیمهای برق آویزان باعث لغزش و زمینخوردن میشوند. حتی وسایل کوچک باقیمانده در راهرو میتواند موجب حادثه شود.
محیط را به دقت بررسی و اصلاح کنید. نردهای محکم برای پلهها نصب کنید و از فرشهای ضدلغزش استفاده نمایید. چیدمان وسایل باید به نحوی باشد که فضای کافی برای تردد وجود داشته باشد. چراغ خواب یا نور در راهروها و نزدیک تختها برای شبها ضروری است. نصب دستگیره در حمام و سرویس بهداشتی نیز به حفظ تعادل کمک میکند.
۷. عدم توجه به معاینات پزشکی
بسیاری از مشکلات سلامتی در سالمندان، اگر به موقع تشخیص داده شوند، قابل کنترل یا درمان هستند. اما برخی خانوادهها برای بردن سالمند به پزشک تعلل میکنند یا فرض میکنند که چون نشانهای واضح وجود ندارد، نیازی به چکاپ نیست. این تفکر خطرناک است؛ زیرا بیماریهایی مانند پوکی استخوان، فشار خون بالا یا مشکلات بینایی ممکن است بدون علائم واضح شروع شوند.
جدول زمانی مشخصی برای معاینات تهیه کنید. مراجعهی منظم به پزشک عمومی، چشمپزشک، دندانپزشک و متخصصان دیگر میتواند از بروز یا پیشرفت بیماریها جلوگیری کند. همچنین باید با پزشک دربارهی واکسنها، مکملها و برنامههای مراقبتی گفتوگو کرد. این معاینات علاوه بر سلامت جسمی، میتوانند به کاهش اضطراب خانواده کمک کنند.
۸. فراموش کردن تعاملات اجتماعی
انزوا و احساس تنهایی، اثرات مخربی بر سلامت روان سالمندان دارد. برخی افراد به دلیل مشکلات حرکتی یا بیماری، از حضور در جمعها کنارهگیری میکنند. خانوادهها نیز گاهی به دلیل مشغلهی کاری، فرصت کافی برای ملاقات با سالمندان ندارند. این شرایط باعث میشود سالمند دچار خمودگی و افسردگی شود و انگیزه برای انجام فعالیتهای روزمره را از دست بدهد.
باید به نقش ارتباطات اجتماعی توجه ویژه داشت. تشویق سالمند به شرکت در گروههای محلی، مراکز فرهنگی یا باشگاههای مخصوص سالمندان یکی از راهکارهای موثر است. اگر رفتوآمد برای او دشوار است، میتوانید از طریق تماسهای تصویری یا تلفنی دوستان و اقوام را در ارتباط نگه دارید. همچنین، پرستار یا اعضای خانواده میتوانند به طور منظم برنامههای سرگرمی مشترک مانند بازیهای فکری، تماشای فیلم یا گوش دادن به موسیقی ترتیب دهند.
۹. عدم اطلاع از علائم افسردگی و اضطراب
در میان سالمندان، اختلالات روانی مانند افسردگی و اضطراب فراوانتر از آن است که تصور میشود؛ اما بسیاری از خانوادهها این علائم را نمیشناسند یا آنها را با «بدخلقی» یا «پیامد طبیعی پیری» اشتباه میگیرند. کاهش میل به خوردن، بیخوابی، بیعلاقگی به فعالیتهای قبلی و نگرانیهای مداوم میتواند نشانهی افسردگی یا اضطراب باشد.
مهم است که اعضای خانواده و پرستار به رفتار و حالت روحی سالمند توجه کنند و تغییرات را جدی بگیرند. در صورت بروز علائم، باید با متخصص روانشناسی یا روانپزشک مشورت شود. درمان میتواند شامل جلسات مشاوره، حمایت اجتماعی، تغییر سبک زندگی و در صورت نیاز دارو باشد. همچنین، ایجاد فضایی آرام و حمایتگر نقش مهمی در کنترل اضطراب و افسردگی دارد.
۱۰. نداشتن زمان استراحت برای مراقبان
پرستاری از سالمند کاری پرزحمت و انرژیبر است. اشتباه رایج این است که پرستار یا عضو خانواده به تنهایی مسئولیت مراقبت را به عهده میگیرد و برای خود زمان استراحت یا برنامهی جایگزین در نظر نمیگیرد. این موضوع باعث خستگی مفرط و کاهش کیفیت مراقبت میشود؛ در نتیجه، سلامت سالمند و پرستار به خطر میافتد.
برای جلوگیری از فرسودگی، باید یک برنامه تدوین کرد. تقسیم وظایف بین اعضای خانواده یا استفاده از خدمات پرستاری حرفهای در فواصل زمانی مشخص، فشار مراقب را کاهش میدهد. بهرهگیری از مرخصی، استراحتهای کوتاه و زمانهایی برای انجام فعالیتهای شخصی به پرستاران کمک میکند انرژی و روحیهی خود را حفظ کنند. همچنین، داشتن برنامهی اضطراری برای مواقع بیماری یا عدم حضور پرستار از اهمیت بالایی برخوردار است.
خدمات مجموعه «پرستار سالمند»
با بهرهگیری از کادر حرفهای و تجربهی سالها فعالیت در حوزهی پرستاری سالمند، توانسته است نیازهای بسیاری از خانوادهها را برآورده کند. پرستار سالمند یک مجموعهی تخصصی است که خدمات متنوعی از جمله مراقبتهای بهداشتی، خدمات توانبخشی، مدیریت دارو، همراهی در بیمارستان یا منزل و برنامههای تغذیهای را ارائه میدهد. این مجموعه با استفاده از پرستاران آموزشدیده، تلاش میکند تا هر سالمند در محیطی امن، آرام و دوستداشتنی روزگار بگذراند.
اگر به دنبال آرامش خاطر برای خود و عزیزان سالمندتان هستید، مراجعه به مجموعه پرستار سالمند میتواند انتخابی منطقی و مطمئن باشد. با سپردن مراقبت به افراد متخصص، نه تنها کیفیت زندگی سالمند افزایش مییابد، بلکه شما نیز فرصت پیدا میکنید تا روابط خانوادگی خود را به شکل بهتری حفظ کنید و از فشارهای روحی و جسمی بکاهید. وجود ضمانت بازگشت وجه نیز نشان میدهد که این مجموعه به خدمات خود اعتماد دارد و رضایت مشتریان را در اولویت قرار داده است.
تماس و مشاوره تلفنی: ۶۶۱۷۷۸۸۲-۰۲۱
